‘Vandaag aan iets werken en dat morgen in het nieuws zien’
Jurist privacy bij Rijkswaterstaat: ‘Vandaag aan iets werken en dat morgen in het nieuws zien’
Na een interessante start van zijn loopbaan in de advocatuur, werd het na 4,5 jaar voor Ramon tijd voor iets anders. Nu is hij senior juridisch adviseur privacy en digitale innovatie bij Rijkswaterstaat en mag hij zich vastbijten in complexe juridische dossiers op het vlak van privacy en digitale innovatie.
‘Als je rechten studeert, is Rijkswaterstaat eigenlijk de laatste club waar je aan denkt. Dat geldt in ieder geval voor mijn afstudeerrichting.’ Ramon studeerde Recht en ICT. Hij ging na een aantal stages aan de slag in de advocatuur.
Hoe kom je als advocaat bij Rijkswaterstaat terecht?
Hij doorliep het gangbare opleidingstraject in de advocatuur. Juridisch medewerker, advocaat-stagiair met beroepsopleiding van 3 jaar en daarna advocaat-medewerker. Op enig moment besloot Ramon verder te kijken - zonder in te willen leveren op de juridisch-inhoudelijke uitdaging.
Toen hij een vacature bij Rijkswaterstaat zag, ging hij daar in gesprek. ‘Dat was precies waar ik naar op zoek was.’ Inmiddels werkt hij er ruim 4 jaar.
Waarover adviseert een jurist ‘privacy en digitale innovatie’ bij Rijkswaterstaat?
Dat kan heel breed zijn. Onder meer over alles waarbij persoonsgegevens komen kijken. Dat is bij een organisatie als deze meer dan je zou denken. Denk aan het gebruik van data uit slimme sensoren, camera’s, toegangscontrole bij gebouwen of de inzet van drones boven de weg.
Daarnaast adviseer je breder op het vlak van digitale innovatie, bijvoorbeeld over de juridische aspecten van datagebruik en de inzet van bepaalde nieuwe technologieën, zoals AI.
‘Dat is op dit moment het spannendste. Het landschap ontwikkelt zich razendsnel.’
Op veel onderwerpen wordt geadviseerd in de ‘tweede lijn’. Neem een nieuwe camera boven de weg. Eerst kijkt een privacy-adviseur of adviseur integrale beveiliging ernaar. Komen daar complexe juridische vragen uit waarvoor nader advies vereist is, dan belanden die bij Ramon en zijn collega’s. Zij zoeken het een en ander verder uit en adviseren de eerstelijnsadviseur.
Omdat zijn cluster landelijk werkt, kan een vraag over van alles gaan. ‘Het kan gaan over wegen, water, een pand, over het ‘inchecken’ als je binnenloopt of bijvoorbeeld over de dashcams van de weginspecteurs.’
Het cluster bestaat uit 4 juristen en een coördinator.
Wat maakt het werk bij BJV Expertise bijzonder?
‘Wij zijn er voor de juridische expertise bij complexere vragen. Wij gaan helemaal de diepte in, zoeken het juridisch uit tot op de bodem en adviseren de eerstelijnsadviseurs.’
Dat is wat Ramon het mooiste vindt: het adviseren over juridisch complexe en vaak politiek-gevoelige dossiers.
‘Daar mag je je helemaal in vastbijten en dingen tot in de puntjes uitzoeken.’
Hij heeft wel een duidelijke rol. ‘Wij adviseren vanuit juridisch perspectief. We geven mee: juridisch zijn er deze mogelijkheden, kansen en risico’s. Het besluit ligt bij de bestuurders.’ Daar heeft hij geen problemen mee. ‘Ik ben gespecialiseerd in het juridische. Andere collega’s zijn thuis in andere relevante aspecten.’
Wat is er anders dan in de advocatuur?
‘Je krijgt waar mogelijk de ruimte om zaken zo goed mogelijk uit te zoeken, zonder dat je direct rekening hoeft te houden met bijvoorbeeld urenbesteding. Ook werk je continu voor dezelfde cliënt: Rijkswaterstaat.’
Dat betekent dat je iets grondig kunt doen. ‘Je kunt vaak zo diep graven als nodig is en zaken tot op het wetenschappelijke uitzoeken.’ Je adviseert doorlopend aan dezelfde organisatie en ziet daardoor de gevolgen van jouw advies.
Het is niet zo dat het nooit druk is. Bij een crisis kan het voorkomen dat er extra uren moeten worden gemaakt. Maar het management let volgens hem scherp op een goede balans.
Ook is er sprake van verschillende belangen. Waar het in de advocatuur draait om belangen van wisselende cliënten en commerciële belangen, gaat het bij Rijkswaterstaat hoofdzakelijk om de belangen van de burger en Rijkswaterstaat als overheidsorganisatie.
Wat moet je meebrengen?
Voor zijn afdeling worden vaak specialisten gezocht. Meestal mensen met een master in het rechtsgebied en een aantal jaren specialistische werkervaring. ‘Wij zijn vaak het laatste aanspreekpunt. Het vangnet voor juridisch advies.’
Toch worden er ook starters aangenomen die intern verder worden opgeleid. Dat werkt goed, vindt hij. Een mix werkt het beste. Niet alleen starters en niet alleen ervaren mensen.
Waar je rekening mee moet houden, is dat het leren kennen van een grote organisatie als Rijkswaterstaat tijd kost. Met een juridische achtergrond weet je veel van je vakgebied, maar vaak nog weinig van Rijkswaterstaat.
‘Ze zeggen hier vaak: het duurt ongeveer 2 jaar voordat je de organisatie een beetje kent.’
En dat houdt niet op. ‘Elke dag leer ik nog nieuwe dingen.’
En als je twijfelt?
‘Ja, doen! Voor mij was het een hele fijne keuze.’
Wat hem het meest trekt is de combinatie van heel specialistisch werk dat tegelijkertijd direct raakt aan de buitenwereld. Werken voor de maatschappij, voor Nederland. Het gaat ook om onderwerpen waar de buitenwereld bovenop zit: camerabeelden, sensordata en wat een overheid wel en niet mag met gegevens van mensen.
‘Vandaag aan iets werken dat je morgen in het nieuws ziet.’
Daarnaast werk je met hele fijne collega’s. ‘Het is echt een warm bad. Er is oprechte interesse in de persoon en jouw ontwikkeling.’
En er is ruimte om het werk zelf vorm te geven. Rijkswaterstaat noemt hij een soort land van de oneindige mogelijkheden. ‘Als jij zegt: dit is belangrijk voor Rijkswaterstaat en dit moeten we erbij doen, dan is die ruimte er ook.’